Bestaat er wel slecht Nederlands?
Ben jij een taalnazi of vind je alles goed? De taal die algemeen geaccepteerd is noemen we het Standaardnederlands - vroeger heette dat ABN, 'Algemeen Beschaafd Nederlands'. Regelmatig vliegen we elkaar in de haren als we het hebben over de vraag wanneer iets wel of niet nou 'goed' Nederlands is. Voor een deel kunnen we kijken naar de officiële spellingswet. Die bepaalt hoe je woorden moet schrijven (en dat kun je terugzoeken in het beroemde Groene Boekje). Maar we hebben in het Nederlands geen officiële grammatica: de ideeën daarover zijn gebaseerd op gewoonte en traditie. En die zijn lang niet voor iedereen hetzelfde. Daarom ben je echt niet strafbaar als je 'groter als' zegt in plaats van 'groter dan'. Ook op het gebied van uitspraak en woordkeus zijn we vrij: als je 'houdoe' in plaats van 'doei' wil zeggen, dan kan dat gewoon. Toch kiezen we er soms voor om ons expres wél aan de ongeschreven regels te houden, en soms expres juist níet. Dat ligt aan de situatie, legt taalkundige Kristel Doreleijers (Tilburg University) uit. Dialect is dus niet per se 'fout'.
Volgende video:
HEY U! Is het waar dat vet eten beter is dan zoet eten als je wilt afvallen? Wat is nu het beste ontbijt om de dag mee te beginnen, of kun je beter je ontbijt overslaan? En zijn light en zero nou een goed alternatief of niet? Er gaan een hoop ideeën de ronde over voeding op social media. Coen Dros is voedingswetenschapper bij Erasmus MC én eigenaar van het platform @coenfirmation_bias. Hier checkt hij de wetenschappelijke onderbouwing van claims over voeding en gezondheid op het internet. En hij beantwoordt in deze aflevering jullie kijkersvragen!
1 op de 7 jongeren wordt weleens benaderd voor criminele klussen, variërend van het uitlenen van een bankpas tot het verhandelen van drugs. En of dat nou op school plaatsvindt, of erbuiten, scholen krijgen er hoe dan ook mee te maken. Criminoloog Jennifer van den Broek (Tilburg University) onderzoekt wat scholen kunnen doen, hoe ze problemen kunnen herkennen en zelfs hoe ze leerlingen behoeden voor het maken van verkeerde keuzes.
Nederland lijkt netjes omlijnd door een vaste grens die ons scheidt van onze buurlanden. Maar hoe is die lijn eigenlijk ontstaan? En is die wel zo vast als we denken? In deze aflevering legt cartograaf Menno-Jan Kraak (Universiteit Twente) het verhaal achter de Nederlandse grens uit. Je ontdekt hoe historische beslissingen en politieke onderhandelingen hebben gezorgd voor bijzondere grenssituaties, zoals in het dorp Baarle, waar de grens dwars door huizen en winkels loopt. Ook is die grens dynamischer is dan je misschien denkt. In 2016 nog, pasten we onze grens met België aan. En we hebben nog steeds een grensconflict met Duitsland. Benieuwd hoe dat zit? Je hoort het in deze aflevering.
Kun je gespierd worden zonder vlees te eten, of heb je daar echt dierlijke eiwitten voor nodig? Online vliegen de meningen je om de oren. Spierfysioloog Luc van Loon (Maastricht University, Maastricht UMC+) laat zien hoe je spieren eigenlijk nooit stil staan: ze worden de hele dag afgebroken en weer opgebouwd met eiwitten uit je voeding. En dan wordt het interessant: voor dezelfde hoeveelheid eiwit kun je kiezen tussen een stukje vlees of… een flinke berg aardappels. Klinkt oneerlijk, maar betekent dat ook dat plantaardig eten je spiergroei in de weg zit? Check de aflevering voor het antwoord!
.jpg)
HEY U! Kijk jij weleens in de wc na een grote boodschap? Dan ben je lekker bezig! Want poep kan veel zeggen over je gezondheid. In deze aflevering legt Sophie van Zonneveld (Rijksuniversiteit Groningen) uit hoe jij jouw kak checkt. Wat zegt een groene kleur bijvoorbeeld? En nog meer shitty vragen. Kan de poep van iemand anders je bijvoorbeeld gezonder maken? En hoe vaak poepen is eigenlijk gezond?
Mogelijk dankzij
Met de steun van
