
Bestaat er wel slecht Nederlands?
Ben jij een taalnazi of vind je alles goed? De taal die algemeen geaccepteerd is noemen we het Standaardnederlands - vroeger heette dat ABN, 'Algemeen Beschaafd Nederlands'. Regelmatig vliegen we elkaar in de haren als we het hebben over de vraag wanneer iets wel of niet nou 'goed' Nederlands is. Voor een deel kunnen we kijken naar de officiële spellingswet. Die bepaalt hoe je woorden moet schrijven (en dat kun je terugzoeken in het beroemde Groene Boekje). Maar we hebben in het Nederlands geen officiële grammatica: de ideeën daarover zijn gebaseerd op gewoonte en traditie. En die zijn lang niet voor iedereen hetzelfde. Daarom ben je echt niet strafbaar als je 'groter als' zegt in plaats van 'groter dan'. Ook op het gebied van uitspraak en woordkeus zijn we vrij: als je 'houdoe' in plaats van 'doei' wil zeggen, dan kan dat gewoon. Toch kiezen we er soms voor om ons expres wél aan de ongeschreven regels te houden, en soms expres juist níet. Dat ligt aan de situatie, legt taalkundige Kristel Doreleijers (Tilburg University) uit. Dialect is dus niet per se 'fout'.


Volgende video:
HEY U! Waarom zijn mensenbaby's eigenlijk zo ontzettend hulpeloos vergeleken met andere diersoorten? Waarom zijn we in de loop van de evolutie onze vacht verloren, maar hebben we nog wel oksel- en schaamhaar? En wat is het evolutionaire nut van homoseksualiteit? In deze aflevering beantwoordt Yanell Braumuller (Universiteit Leiden/Naturalis) vijf van jullie meest brandende evolutie-kijkersvragen. Of het nu gaat over de vraag of we ooit weer op vier poten gaan lopen, of vogels stiekem kleine vliegende dinosauriërs zijn, of hoe het nu écht zit met de kip en het ei: na deze video heb jij genoeg gespreksstof voor je volgende feestje.
.jpg)
Je hebt het flink warm, bent een beetje misselijk en zwalkt wat tijdens het hardlopen; tekenen van een zware work-out, of is er toch wat meer aan de hand? Bij hardloopevenementen komt het regelmatig voor dat lopers met deze klachten met spoed naar het ziekenhuis moeten en in de ernstigste gevallen komen te overlijden. Er is sprake van een hitteberoerte, een levensgevaarlijke toestand die ondanks de naam niet alleen bij hitte voorkomt. Hoe dat zit en wat je kunt doen, vertelt thermofysioloog Coen Bongers van het Radboudumc in deze aflevering.
.jpg)
Zitten er echt stukjes poep in je neus als je poep ruikt? Technisch natuurkundige Sissi de Beer van de Universiteit Twente laat zien wat er écht gebeurt als je iets ruikt. Je ontdekt hoe jouw neus in een fractie van een seconde duizenden geuren herkent én waarom wetenschappers proberen een elektronische neus te bouwen die straks misschien levens kan redden.
.jpg)
Ben jij iemand die razendsnel knopen doorhakt, of heb je regelmatig last van keuzestress? Keuzes maken doen we allemaal, maar wat gebeurt er eigenlijk in je brein op het moment dat je een beslissing neemt? En waarom kan de een het beter dan de ander? Hersenonderzoeker Anne Urai (Universiteit Leiden) onderzoekt hoe verschillende hersengebieden samenwerken om tot een keuze te komen. Groepen hersencellen verzamelen bewijs voor verschillende opties, totdat één keuze de overhand krijgt. Wist je dat je vervolgens aan de grootte van je pupillen kunt zien hoe onzeker iemand is over een beslissing? Voor de echte twijfelaars deelt Anne ook nog praktische tips om makkelijker knopen door te hakken en met meer vertrouwen achter je keuze te staan. Voor haar onderzoek ontving Anne Urai de Heineken Young Scientists Award for Social Sciences.

HEY U! Zit de angst voor vreemdelingen eigenlijk gewoon in onze menselijke natuur? Worden we in Europa nou écht overspoeld door migranten? En waarom gaan mensen niet gewoon terug als ze hier eigenlijk ongelukkig zijn? Migratie is een hot topic in het publieke en politieke debat, en er zijn een hoop kijkersvragen binnengekomen. Saskia Bonjour doet onderzoek naar migratiepolitiek aan de Universiteit van Amsterdam en in deze video deelt zij de feiten over de immigratie naar Nederland en Europa, en legt ze uit waarom de manier waarop wij grenzen en paspoorten controleren eigenlijk relatief nieuw is.
.jpg)
















