Wijzig cookie instellingen
No items found.
Radboud Universiteit Nijmegen

Waar komt onze kalender vandaan?

Wie de kalender bepaalt, heeft de macht. Daarom was goochelen met data eeuwenlang een politiek spelletje. Tot Julius Caesar aan de macht kwam, en hij in het Romeinse Rijk een kalender introduceerde die nauwkeuriger en betrouwbaarder was dan ooit daarvoor. Zo'n vijftienhonderd jaar lang was die 'Juliaanse kalender' de standaard. Alleen maakte die wel een potje van de schrikkeljaren, waardoor Pasen aan het eind van de Middeleeuwen helemaal in de herfst viel. Historicus Olivier Hekster (Radboud Universiteit) legt je in deze aflevering van de Werkplaats uit hoe we aan onze kalender zijn gekomen en waarom hij zo goed werkte. En je leert ook nog over zonnejaren, waar onze maanden vandaag komen, en wat paus Gregorius XIII er allemaal mee te maken heeft.

Prof. dr. Olivier Hekster

Olivier Hekster is historicus en verbonden aan Radboud Universiteit Nijmegen

Volgende video:

Ben jij verantwoordelijk voor je daden als je dronken bent?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Bekijk deze video
arrow_forward
Helpt deze beat je echt ontspannen? (Volgens de wetenschap)

Een beat die je laat ontspannen, focussen, beter laat slapen of zelfs je pijn laat verminderen; het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Even de juiste toon opzoeken, oortjes in en je luistert je stress weg. Gedragswetenschapper Kirsten van den Bosch (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar deze tonen, die bekend staan als ‘binaural beats’. Wanneer je in je linkeroor een andere toon hoort dan in je rechteroor, creëren je hersenen de illusie van een derde toon. Die derde toon zou zich kunnen nestelen in het ritme van je hersenen. De resultaten van haar onderzoek zijn al net zo mysterieus als de beats zelf.

De ultieme geheugentest: hoe scherp ben jij nog?

We vergeten bijna alles wat we in ons geheugen stoppen. Het grootste deel daarvan verliezen we al in de allereerste seconde. Geheugenonderzoeker Hedderik van Rijn (Rijksuniversiteit Groningen) ontwikkelde een test waarmee hij ontdekt hoe goed je nog kunt leren. Daarmee kan hij achterhalen hoe snel je iets vergeet. Je probeert in acht minuten zoveel mogelijk vogels, landen of pastavormen te onthouden, waarna de test jouw score vergelijkt met andere mensen van jouw leeftijd. Dat zegt niet alleen iets over je geheugen, maar ook over de rest van je gezondheid. In deze aflevering legt Hedderik uit hoe deze test helpt bij het onderzoek naar verschillende vormen van dementie. Wil jij de geheugentest van Hedderik zelf ook doen, dat kan hier: https://demo.sgma.memorylab.app/#/demo

Waarom schuim op het strand vol zit met gif

Het witte schuim op het strand ziet er onschuldig uit, maar het is eigenlijk een geconcentreerde wolk van gif. Het zit vol met PFAS: chemische stoffen uit je pannen en regenjas die moeilijk vergaan en schadelijk zijn voor de natuur en jouw gezondheid. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat de reden waarom PFAS in dit schuim kruipt, precies de sleutel is om onze natuur en drinkwater te redden. In deze aflevering laat Josephine van Ruiten van de TU Delft zien hoe ze water kunnen zuiveren door PFAS te vangen met schuim.

Waarom is mijn ADHD vriend(in) altijd te laat?

HEY U! Heb jij ADHD of ken je iemand die het heeft? Dan is deze video misschien wel heel herkenbaar. Want kun je alleen ADHD hebben als je ‘druk’ bent? Waarom versterken jouw symptomen zodra je ongesteld moet worden? En waarom is die ene vriend(in) met ADHD altijd te laat? Neurowetenschapper Lara Wierenga (Universiteit Leiden) legt het je uit! Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Lara nog meer kijkersvragen. Benieuwd naar de onderzoeken uit de video? Hier vind je de linkjes. 📚 https://link.springer.com/article/10.1186/s12888-025-07593-7 📖 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37315143/ 📕 https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1087054720978557

Iedereen is een beetje autistisch… of toch niet?

Autisme: voor sommigen is het een herkenbare term waar 'we allemaal wel een beetje' in passen, voor anderen roept het eenzijdig beeld op van wiskundegenieën of jongens zonder empathie. In deze aflevering ontkracht pedagogisch wetenschapper Rachel Plak (Universiteit Leiden), samen met ervaringsdeskundige Michelle, deze hardnekkige mythes en leggen ze uit wat autisme wél is.

Mogelijk dankzij

Met de steun van