Waarom is het goed nieuws dat cannabis zo lang in je lichaam blijft?

Wist je dat cannabis twee weken na gebruik nog terug te vinden is in je urine? Dat is slecht nieuws voor blowende topsporters, maar goed nieuws voor een mogelijke medicinale werking van cannabis! In deze podcast legt nanotechnoloog Willem Mulder van de Universiteit van Amsterdam uit waarom dat zo is.

key notes

Prof. dr. Willem Mulder

Prof. dr. Willem Mulder van de Universiteit van Amsterdam is een beer van een atleet, die zich paradoxaal genoeg met piepkleine deeltjes bezighoudt. En daar wil hij dan weer grootse dingen mee bereiken. Anders gezegd: hij probeert kanker en hart- en vaatziekten op te sporen en te genezen met nanotechnologie. We zijn blij dat hij vanuit New York, waar hij het grootste deel van zijn tijd doorbrengt om onderzoek te doen, naar Nederland is gekomen om bij ons een college te kunnen geven.

Volgende podcast:

Ben jij verantwoordelijk voor je daden als je dronken bent?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Beluister deze podcast
arrow_forward
Waarom is dik worden zo makkelijk?

Vroeger moesten mensen uren jagen op een dier, of de bossen nauwgezet afspeuren naar eetbare bessen. Tegenwoordig is voedsel overal voorhanden. Super fijn natuurlijk, maar het zorgt er ook voor dat we sneller te zwaar zijn. Toch is dat niet de enige oorzaak van overgewicht. Je hersenen spelen ook een rol. Hoe dat zit legt internist-endocrinoloog Richard IJzerman (VUMC) uit in deze podcast.

Hoe kunnen nota bene je ouders je seksleven verbeteren?

Ben jij tevreden over je seksleven? Dan wordt het misschien eens tijd om je ouders daarvoor te bedanken. Onze ouders zijn namelijk heel belangrijk als het gaat om onze seksuele ontwikkeling. Benieuwd hoe dat zit? Sociologe en pedagoge Daphne van de Bongardt (Erasmus Universiteit Rotterdam) legt het uit in deze podcast.

Hoe kon een cafébaas in de Gouden Eeuw miljonair worden?

Ben jij tevreden over je seksleven? Dan wordt het misschien eens tijd om je ouders daarvoor te bedanken. Onze ouders zijn namelijk heel belangrijk als het gaat om onze seksuele ontwikkeling. Benieuwd hoe dat zit? Sociologe en pedagoge Daphne van de Bongardt (Erasmus Universiteit Rotterdam) legt het uit in deze podcast.

Waarom vindt Nederland het zo moeilijk om sorry te zeggen voor Rawagede en Srebrenica?

"Wij betreuren wat er gebeurd is". Of: "Wij voelen mee met de nabestaanden". Het klinkt meelevend, maar het zijn zorgvuldig gekozen woorden om echte 'excuses' te vermijden. Waarom Nederland daar zo huiverig voor was in het geval van Rawagede en Srebrenica? Rechtsgeleerde Rianne Letschert (Maastricht University) legt het uit in dit college. Volgens haar hoeft sorry niet 'the hardest word' te zijn. (Dit college is opgenomen in 2016)

Mag je je nier voor veel geld verkopen?

Stel: je hebt helemaal geen geld meer en iemand biedt je aan om voor 50.000 euro jouw nier te kopen. Of je het zou willen is aan jou, maar mág je die nier überhaupt verkopen? Annelien Bredenoord (Medische ethiek, UMC Utrecht) vertelt het je in dit college.

Waarom heb je soms wel zin in seks en soms niet?

Het ene moment wil je de kleren van het lijf van je partner rukken en het andere moment wil je gewoon veel liever op de bank liggen en TV kijken. Waar komt dat vandaan, zin in seks? Seksuologe Stephanie Both van het LUMC doet onderzoek naar seksuele opwinding en legt het uit.

Wat ben jij waard zonder je nationaliteit?

Heb jij een Nederlands paspoort? Het lijkt misschien een onbeduidend boekje, maar wat als je 'm niet had? Veel van de rechten die we hebben zijn verbonden aan onze nationaliteit. Toch zijn er wereldwijd 15 miljoen mensen die geen nationaliteit hebben, ze zijn staatloos. In deze podcast legt Sangita Bajulaiye Jaghai (Tilburg University) uit met wat voor problemen deze mensen in aanraking komen.

Kan iedereen een burn-out krijgen?

"Naast onze vertrouwde colleges maken we nu ook een nieuwe serie, genaamd: op de proef gesteld. Hierin koppelen we twee ogenschijnlijk verschillende werelden aan elkaar: die van bekende youtubers en wetenschappers. Vandaag de tweede aflevering van de serie. Presentatrice en youtuber Gwen van Poorten gaat in gesprek met burn-out expert Madelon Otto. Burn-out - sla een tijdschrift open en het gaat er over. Maar wat is een burn-out eigenlijk volgens de wetenschap? Hadden mensen vroeger ook burn-outs? Kunnen we het allemaal krijgen en hoe zorg je er voor dat het niet zo ver komt? In een speciale aflevering van onze podcast gaat youtuber, presentatrice en ervaringsdeskundige Gwen van Poorten in gesprek met burn-out expert Madelon Otto (Open Universiteit). Gwen vuurt al haar vragen af op Madelon en komt er achter wat de wetenschap nou eigenlijk zegt over dit fenomeen. "

Ga je anders praten als je veel tv kijkt?

Waarom praat jij zoals je praat? Heb je ooit besloten: dit wordt mijn stem en zo wil ik klinken? Waarschijnlijk niet. Het zou natuulijk ook kunnen dat je het gewoon van tv hebt afgekeken. In deze podcast vertelt taalkundige Marc van Oostendorp over de invloed van tv op ons taalgebruik.

Hoe helpt MDMA veteranen hun trauma te verwerken?

Als militairen van een oorlog terugkomen kan het moeilijk zijn om los te laten wat ze hebben meegemaakt. Dit kan veel stress en spanning opleveren. Naast de gewone therapie lijkt er nu ook hulp uit een onverwachte hoek te komen: MDMA. Je kent het waarschijnlijk als partydrug, maar in deze podcast legt militair psychiater Eric Vermetten (LUMC) uit hoe MDMA ook kan worden ingezet bij veteranen met PTSS.

Waarom is wetenschap belangrijker dan nadenken over de zin van het leven?

Hier bij de Universiteit van Nederland denken we wel het één en ander van wetenschap te weten. Maar wat is wetenschap eigenlijk? Wat de oude Grieken zoals Aristoteles als wetenschap zagen lijkt in de verste verte niet op hoe wij het nu zien. In deze podcast vertelt filosoof Herman de Regt (Tilburg University) er alles over.

Met welke trucs zorg je ervoor dat anderen hun troep opruimen en korter douchen?

We weten het allemaal: we moeten bewegen, gezond eten, en aan het milieu denken. Waarom doen we die dingen dan toch vaak niet? Gelukkig zijn er subtiele manieren waarop je mensen een duwtje in de juiste richting kunt geven. In deze podcast vertelt hoogleraar Economie Esther-Mirjam Sent (Radboud Universiteit) over 'nudging'.

Waarom kopen we in de toekomst 'licht' in plaats van lampen?

Welkom bij de circulaire economie! Straks koop je geen lampen meer bij de Ikea, maar neem je gewoon de dienst 'licht' af. Deze nieuwe economie draait niet om bezit en heeft als doel grondstoffen te hergebruiken in plaats van te dumpen op afgelegen plekken. In dit college vertelt Elisa Achterberg MSc. (Erasmus Universiteit) er alles over. (Dit college is opgenomen in 2018)

Is Rusland een dictatuur?

Als je aan Vladimir Poetin denkt, denk je waarschijnlijk niet direct aan democratie. Toch is hij wel verkozen. Is hij nou een dictator of niet? En hoe is de macht in Rusland precies verdeeld? In deze podcast legt hoogleraar Internationale Politiek André Gerrits (Universiteit Leiden) het uit.

Waarom is het gevaarlijk om te denken dat je geen vooroordelen hebt?

Jij hebt geen vooroordelen toch? Denk maar even na. Nee, dat dacht ik al, jij wil het liefst iedereen gelijk behandelen. Maar wat als je er niet over nadenkt? Sociaal psycholoog Daniel Wigboldus (Radboud Universiteit) legt uit dat we allemaal associaties en impulsen hebben die we niet kunnen controleren, en dat we die juist terugzien in het gedrag waar we niet over nadenken.

Hoe zorgde de Eerste Wereldoorlog ervoor dat je nu naar de plastisch chirurg kunt?

De Eerste- en de Tweede Wereldoorlog leverden vele gewonde en verminkte soldaten op. Experimentele plastisch chirurgen gingen een belangrijke rol spelen in het leven van deze veteranen. In deze podcast vertelt prof.dr. Irene Mathijssen (Erasmus MC) hoe zij de basis legden voor onze huidige neuscorrecties.

Hoe kan je zo lang mogelijk gezond avonturen blijven beleven?

Naast onze vertrouwde colleges maken we nu ook een nieuwe serie, genaamd: op de proef gesteld. Hierin koppelen we twee ogenschijnlijk verschillende werelden aan elkaar: die van bekende youtubers en wetenschappers. Vandaag de eerste aflevering van de serie. Youtuber Govert Sweep gaat in gesprek met verouderingsexpert David van Bodegom van Universiteit Leiden. Govert Sweep kun je kennen als de youtuber die een tijdje geleden enigszins illegaal Area 51 in de Verenigde Staten betrad. In zijn videos beleeft hij vooral heel veel avonturen, reist hij af naar barre landen, slaapt hij in iglo’s en test hij de grenzen van zijn mentale en fysieke kunnen. Hoogleraar en arts David van Bodegom houdt ook van een portie avontuur, woonde jarenlang in Afrika en doet onderzoek naar hoe we zo vitaal mogelijk oud worden. Govert en David bespreken hoe je zo lang mogelijk gezond en blij avonturen kan blijven beleven. En om in die belevingswereld te komen, laat David Govert meemaken hoe het daadwerkelijk voelt om bejaard te zijn.

Was Yasser Arafat een terrorist of een vrijheidsstrijder?

Door sommigen wordt Yasser Arafat een terrorist genoemd omdat hij geweld gebruikte om Palestina te bevrijden. Anderen noemen hem een vrijheidsstrijder en vinden zijn acties politiek vakmanschap. Het lijkt een vreemde tegenstellig, maar volgens hoogleraar terrorisme Beatrice de Graaf (Universiteit van Utrecht) is het niet zo gek. Het onderscheid tussen een terrorist en een nationale held is namelijk zo duidelijk nog niet.

Waarom kun jij je gele markeerstift beter weggooien als je echt iets wilt leren?

Wist je dat van de studenten die een onvoldoende halen voor een toets, 70% van tevoren dacht dat ze wel een voldoende zouden halen? We overschatten onszelf vaak als we leren. Hoe voorkom je dat en hoe kun je nou het beste leren? Psycholoog Gino Camp van de Open Universiteit legt het uit.

Waarom kloppen de verhalen die jij vertelt vaak niet?

Wat je ziet en hoe jij zaken interpreteert is niet altijd de waarheid. Ja duh! Maar hoe komt het dat jij die verkeerde aannames hebt? Hoogleraar Noelle Aarts (Radboud Universiteit/WUR) legt het uit in dit college.

Moeten dokters hun patienten gelukkig maken?

Diepe hersenstimulatie betekent dat er een elektrode in de hersenen geplaatst wordt, bijvoorbeeld bij mensen met een psychische stoornis. Deze behandeling roept nogal wat ethische vragen op. Want wanneer is een ingreep in de hersenen geoorloofd? En wat doe je als arts wanneer iemand door de behandeling zich misschien wel gelukkiger voelt, maar eigenlijk nog steeds lijdt aan dezelfde psychische stoornis? Psychiater Damiaan Denys (UvA) gaat in deze podcast in op dat vraagstuk.

Waarom ben je ook een dief als je iets steelt in een online computerspel?

We brengen steeds meer tijd door in virtuele werelden. Je hebt vast wel eens gehoord van populaire spellen zoals World of Warcraft of Runescape. Maar wat voor rechten heb je daar? Kun je iets stelen wat niet echt bestaat? Rechtsgeleerde Bart Schemer neemt je in deze podcast mee in de wereld van criminaliteit in online games.

Hoe zorgden journalisten ervoor dat gehaaide miljonairs weer belasting moeten betalen?

Wereldwijd wordt er minder internationale journalistiek bedreven. Uit onderzoek blijkt dat er vooral aandacht is voor wat er zich afspeelt in buurlanden en in een beperkt aantal elitelanden. Daarbij gaat het dan voornamelijk om ‘hard’ nieuws als oorlog, economie en rampen. Toch is er volgens Drs. Margo Smit (Rijksuniversiteit Groningen) nog hoop voor de buitenlandjournalistiek.

Hoe bewijzen tweedehands auto's en dijken dat de vrije markt kan falen?

Simpele economie gaat ervan uit dat in een vrije markt iedereen de beste deal krijgt. Toch werkt die markt niet altijd perfect, dat zie je bij tweedehands auto’s en dijken. Econome Barbara Baarsma legt in deze podcast uit hoe dat zit.

Wordt God ooit overbodig?

God staat tegenwoordig niet meer centraal in onze samenleving. Maar gaan wij dan maar goddeloos door het leven? Nee zegt socioloog Bart van Heerinkhuizen van de Universiteit van Amsterdam. We hebben nu goede vervangers voor God en die kom je overal tegen, zelfs bij de opening van een Apple store.

Hoe hard moet je een kind aanpakken om er een topsporter van te maken?

Als topsporter moet je hard trainen om de beste te zijn. Sommige ouders met een getalenteerd kind denken daarom dat ze het kind moeten drillen om succesvol sporter te worden. Zij hebben het goed mis, zegt sportpsycholoog Gerald Weltevreden (UvA). In deze podcast vertelt hij er alles over.

Waarom word je sneller ziek als je te zwaar bent?

We weten allemaal dat het niet gezond is: overgewicht. Toch zijn er steeds meer mensen te zwaar en dat brengt risico's met zich mee. Zo ben je kwetsbaarder voor ziektes. Maar waarom drukken die extra kilo's zo zwaar op je gezondheid? Immunoloog Xanthe van Dierendonck (Wageningen Universiteit) legt het uit.

SPECIAL: Protest

Het boerenprotest, de klimaatdemonstratie en acties voor en tegen Zwarte Piet: er wordt hartstikke veel geprotesteerd. Wat zegt de wetenschap over demonstreren en protest? Omdat daar nogal wat over te zeggen is, hebben we een lekker lange podcast voor je gemaakt. In veertig minuten vertellen vier experts je er alles over. Met Jacquelien van Stekelenburg (VU), Thomas Poell (UvA), Gemma Blok (OU) en Noelle Aarts (Radboud Universiteit / WUR).

Waarom eet Popeye straks eendenkroos?

Je hoort er veel over: we moeten minder vlees eten. De wereldbevolking groeit en we kunnen die biefstuk en kippenpoot maar moeilijk laten liggen. Het zou beter zijn als we wat meer planten eten, maar welke planten precies? Als het aan Ingrid van der Meer ligt (Wageningen University) eet jij binnenkort eendenkroos. Dat is lekker, supergezond en kan de oplossing zijn voor een dreigend voedselprobleem.

Waarom helpt een potje bingo niet tegen eenzaamheid?

Eenzaamheid kan op mentaal gebied veel pijn veroorzaken. Maar het kan ook voor fysieke problemen zorgen. Om eenzaamheid te voorkomen is een sterk sociaal vangnet nodig en daar moet je nú al mee aan de slag, vertelt Theo van Tilburg (Vrije Universiteit Amsterdam). Want een potje bingo op je tachtigste gaat tegen die tijd al niets meer uithalen.

Waarom zijn broodje-aap verhalen zo hardnekkig?

‘Inbrekers gebruiken krijtjes om elkaar te informeren over wat er te halen valt in een huis'. 'Inktvisringen zijn gemaakt van varkensanussen'. Het zijn allebei broodjeaapverhalen. Er is niks van waar, maar toch zijn ze populair. Hoe komt dit? Peter Burger (Universiteit Leiden) legt het uit.

Hoe groot is de kans dat jij slachtoffer wordt van criminelen?

Drink jij veel bier en ben je single? Let dan even op, want dit zijn misschien wel factoren die de kans vergroten dat jij slachtoffer wordt van criminaliteit. Gelukkig vertelt Jan van Dijk van Tilburg University ook hoe je dit risico kunt verkleinen.

Wat moeten we doen als kranten oproepen tot een genocide?

Zou jij iemand kunnen vermoorden? Iemand anders doodmaken gaat diep tegen onze aard in, en er moet dus veel gebeuren voordat we daartoe in staat zijn. Hoogleraar internationale communicatie Cees Hamelink (Universiteit van Amsterdam) vertelt in deze podcast welke rol de media spelen bij het opzetten van mensen tegen elkaar en hoe we dat kunnen voorkomen.

Hoe voorkom je een ramp na een ramp?

De aardbeving op Haiti en de Tsunami in 2004 waren grote natuurrampen. Na een ramp is het westen vaak in staat om snel noodhulp te bieden. Maar volgens Thea Hilhorst van de Erasmus universiteit vindt er soms nóg een ramp plaats als de eerste hulpdiensten weer zijn verdwenen. Gelukkig kan dit voorkomen worden. In deze podcast vertelt zij hoe.

Waarom werden er zoveel Joden uit Nederland gedeporteerd?

We schamen ons als Nederlanders voor hoeveel Joden er tijdens de Tweede Wereldoorlog uit ons land zijn gedeporteerd. Stonden we dan maar gewoon onverschillig toe te kijken? Volgens historicus Bart van der Boom (Universiteit Leiden) is het wat ingewikkelder dan dat. Hij legt in deze podcast uit hoe het kan dat het lijkt alsof wij zo weinig weerstand hebben geboden aan de Duitsers bij het deporteren van joden.

Waarom wint een sprookje altijd van de argumenten?

Soms zijn de overtuigendste argumenten niet genoeg om iemand van gedachten te doen veranderen. Die persoon heeft een verhaal in zijn of haar hoofd, en dat verhaal is sterker dan alle logische argumenten bij elkaar. Waarom zijn verhalen zo overtuigend? En hoe kun je dit gebruiken om mensen te overtuigen? Hoogleraar strafrecht Eugene Sutorius (Universiteit van Amsterdam) legt het je in deze podcast uit.

Waarom geniet jij soms zo van het leed van een ander?

Moet je keihard lachen als iemand uitglijdt? Dat noemen we leedvermaak. Je geniet ervan als het niet goed gaat met iemand anders. Dat betekent heus niet dat jij een slecht mens bent. Wilco van Dijk (Universiteit Leiden) is expert in leedvermaak en vertelt waarom lachen om een ander ook heel erg nuttig kan zijn.

Hoe kom je van je nachtmerries af?

Je kent het vast: in een droom wordt je achtervolgd door zombies of er is opeens een enge tijger. Je hebt een nachtmerrie. Bij sommige mensen komen deze elke avond terug en dat is natuurlijk erg vervelend. Gelukkig is er ook een manier om van ze af te komen, slaaponderzoeker Jaap Lancee (Universiteit van Amsterdam) vertelt je hoe.

Waar komt onze obsessie met Hobbits vandaan?

The Lord of the Rings is een van de populairste verhalen ooit. Al heb je de boeken niet gelezen, de kans is groot dat je wel eens een van de films hebt gezien. Maar is het gewoon een goed verhaal, of zit er meer achter onze obsessie met de wereld van schrijver J.R.R. Tolkien? Filmwetenschapper Dan Hassler-Forrest (Universiteit van Amsterdam) vertelt dat als je er vanuit een Freudiaans perspectief naar gaat kijken je de films nooit meer hetzelfde ziet...

Hoe versla je stress?

Stress hebben we allemaal weleens. Het is druk op je werk, er komt een tentamen aan of je hebt ruzie met één van je beste vrienden. Dan denk je misschien dat een avond ontspannen je stress wel op kan lossen. Helaas: volgens Ad Vingerhoets van Tilburg University is dit niet genoeg. Hij vertelt wat je echt kunt doen om je stress te beperken.

Waarom is een industrieterrein ook een natuurgebied?

Waar ga jij heen als je zin hebt om even in de natuur te zijn? Vast niet naar het stadscentrum. Toch is er ook genoeg flora en fauna in de stad te vinden. Bioloog Jelle Reumer van de Universiteit Utrecht vraagt zich af wat we nou onder "natuur" verstaan en in legt in deze podcast uit dat steden daar ook gewoon onder kunnen vallen.

Is EPO een medicijn tegen langzaam fietsen?

Stel: je traint zes keer per week, hebt de meest aerodynamische fiets en volgt het allerbeste dieet. Toch ben je niet de beste wielrenner... Misschien is doping dan de oplossing. Maar werkt dit goedje eigenlijk wel? Hoogleraar farmacologie Adam Cohen (Universiteit Leiden) legt uit waarom hij daaraan twijfelt.

Kan een computer een rechter vervangen?

Stel: je hebt een misdaad begaan en je moet voor de rechter komen. Word je dan liever berecht door een mens, of door een computer? Hoogleraar Jaap van den Herik (Universiteit Leiden) onderzoekt of computers recht kunnen spreken en zo ja, of ze ook een eerlijkere straf geven dan een mens.

Hoe kun je voorkomen dat je zelf discrimineert?

Vooroordelen hebben we allemaal. Maar soms kan dit leiden tot discriminatie en dat is natuurlijk een ernstig probleem. In dit college vertelt Daniël Wigboldus van de Radboud Universiteit hoe jij ervoor kan zorgen dat jouw vooroordelen niet tot discriminatie leiden. En luister goed, want dat is nog niet zo makkelijk.

Is een ijskoude douche in de ochtend nou echt zo gezond?

Het wordt tegenwoordig steeds populairder om de kou te trotseren, sporters doen dit door in een ijs bad te gaan zitten na een training en sommige mensen zwemmen ‘s winter in de zee omdat ze denken dat het goed voor ze is. Hein Daanen van de Vrije Universiteit vertelt in dit college of kou voordelige effecten heeft op jouw gezondheid of dat jij jezelf onnodig leed aandoet door iedere ochtend rillend onder je ijskoude douche te staan.

Hoe kun jij je ritmegevoel trainen en dus beter dansen?

Worden Zuid-Amerikanen echt als soepele dansers geboren en Nederlanders als stijve harken? In dit college doet Henkjan Honing van de Universiteit van Amsterdam geluidstestjes met je en leer je hoe jouw ritme- en maatgevoel werken. En misschien kom jij er dan ook achter hoe je beter kunt gaan dansen.

Waarom schatten bankiers risico's zo slecht in?

Hoeveel loten zou je kopen als je mocht meedoen aan de loterij op kosten van iemand anders? En hoeveel zou je kopen als je zelf moest betalen? Organisatiepsycholoog Kilian Wawoe van de Vrije Universiteit legt in deze podcast het verschil uit tussen risico nemen en risico dragen, en waarom dit relevant is in onze economie.

Waarom zeggen alle psychiaters ja tegen MDMA?

Heb jij weleens MDMA gebruikt, dan ken je waarschijnlijk de effecten wel. Je voelt je euforisch en wordt socialer. Toch heeft MDMA nog altijd een slechte reputatie en is het gebruik ervan verboden. In dit college vertelt psychofarmacoloog Kim Kuypers van University Maastricht waarom we dit middel misschien toch een kans moeten geven.

Hoe kun je zo fijn mogelijk doodgaan?

Praten over de dood is niet makkelijk. Er is angst en verdriet en niemand die vertelt hoe dat moet. Daardoor blijft de dood vaak onbesproken. Zonde, vind Judith Rietjens van het Erasmus medisch centrum, want een goed gesprek over de dood kan het zoveel makkelijker maken voor patiënt en nabestaande.

Hoe ziet de stad van de toekomst eruit?

Stel je een dag voor in 2045. Je koelkast bestelt meteen nieuwe melk als de oude op is, je koffiezetapparaat gaat automatisch aan als je wakker wordt, en een zelfrijdende auto komt je op precies het goede moment ophalen om naar je werk te gaan. Onze zoektocht naar efficiëntie beïnvloedt ons dagelijkse leven nu al vrijwel op elk vlak. Hoe gaan we dit terugzien in onze steden en hoe voorkomen we dat dit ten koste van onze privacy gaat? Hoogleraar Elphie Nelissen van de TU Eindhoven vertelt hoe zij de stad van de toekomst voor zich ziet.

Waarom word jij helemaal lek geprikt door muggen en je partner niet?

Je hebt twee soorten mensen in de wereld: mensen die elke zomer onder de muggenbulten zitten en mensen bij wie de partner het zwaarst getroffen wordt. Waarom zijn sommige mensen zo aantrekkelijk voor muggen en anderen helemaal niet? In deze podcast legt entomoloog Bart Knols van de Radboud Universiteit hoe dit werkt en ontkracht hij ook een aantal fabeltjes over muggen.

Ben jij verantwoordelijk voor je daden als je dronken bent?

Ben je wel eens zo dronken geweest dat je “jezelf niet meer was”? En heb je wel eens nagedacht over wat dat dan betekent; jezelf zijn? De zeventiende eeuwse filosoof John Locke kwam tot de conclusie dat wie je bent samenhangt met wat je je kan herinneren. Han Thomas Adriaenssen van de Rijksuniversiteit Groningen vraagt zich af wat dit betekent voor iemand die met een flinke kater wakker wordt.

Waarom kun je beter een robot dan een mens naar de maan sturen?

One small step for man, one giant leap for… robots? Veel mensen zouden graag een keer een maanwandeling maken, maar volgens Chris Verhoeven van de TU Delft zal de verkenning van de ruimte niet door mensen zelf gedaan worden. In deze podcast legt hij uit hoe robot-intelligentie werkt en waarom robots juist zo geschikt zijn voor deze taak.

Heb je uitzonderlijk muzikaal gehoor? Doe de test!

Hoor jij het meteen als iemand vals zingt? Of wanneer een gitaar nét niet lekker is gestemd? Henkjan Honing is hoogleraar muziekcognitie aan de Universiteit van Amsterdam en beantwoordt de vraag of jij een uitzonderlijk muzikaal gehoor hebt.

Hoe bioprint je een oogbal?

Ff snel een onderbeen of wijsvinger uitprinten? Met de 3D-printer is dit dichterbij dan je denkt. Er wordt dan niet met inktpatronen, maar met menselijke cellen gewerkt. Hoe? Dát hoor je in deze podcast als Ouafa Dahri van de Universiteit Utrecht de vraag beantwoordt: hoe bioprint je een oogbal?

Wat moet je de dag voor je tentamen doen behalve leren?

Dat je moet leren om een tentamen goed te maken, weten we allemaal. Maar wat kun je nog méér doen om op die dag een topprestatie te leveren? Ga er maar ‘s goed voor zitten want Jerome Gijsselears van de Open Universiteit beantwoordt deze week de vraag: Wat moet je de dag voor je tentamen doen, behalve leren?

Waarom vind jij een vegetarier soms zo irritant?

Stel je voor: je neemt nét een hap van je bitterbal en naast je begint iemand een pleidooi over het leed in de vleesindustrie. Da’s best irritant natuurlijk. Florien Cramwinckel van de Universiteit Leiden geeft in dit college antwoord op de vraag waarom jij vegetariërs soms zo irritant vindt. Deze podcast is trouwens ook geschikt voor vegetariërs.

Hoe hebben muggen het verloop van de wereldgeschiedenis bepaald?

Het is tijd voor een college over muggen. Een positief college om precies te zijn. Want volgens entomoloog Bart Knols van Radboud Universiteit worden deze beestjes zéér ondergewaardeerd. Sterker nog, in deze podcast hoor je hoe muggen het verloop van de wereldgeschiedenis hebben bepaald.

Waarom roken we ongemerkt twee pakjes sigaretten per week?

Luister je deze podcast hardlopend langs de snelweg? Of woon je in een grote stad? Dan hebben we slecht nieuws voor je: door fijnstof is het namelijk be-hoor-lijk slecht gesteld met de luchtkwaliteit. Hoe dat zit hoor je van hoogleraar preventieve geneeskunde Onno van Schayck van Universiteit Maastricht. Hij beantwoordt de vraag: waarom roken we allemaal ongemerkt twee pakjes sigaretten per week?

Gaat je speeksel lijken op dat van je partner als jullie vaak tongzoenen?

Welke wetenschap zit er achter een goede tongzoen? Behoorlijk wat, zo horen we van microbioloog Remco Kort van de Vrije Universiteit. Ga er maar even goed voor zitten als hij in dit college de vraag beantwoordt: Gaat je speeksel eigenlijk lijken op dat van je partner als jullie vaak tongzoenen?

Hoeveel stappen ben jij verwijderd van elke wereldburger dankzij Facebook?

In 1929 werd de theorie geschreven dat je met zes keer handje schudden, in contact zou staan met elke wereldburger. Het kon nooit bewezen worden, tot de komst van Facebook. Met ruim anderhalf miljard gebruikers maakt wiskundige Johan van Leeuwarden van de TU Eindhoven de som: hoeveel stappen ben jij verwijderd van elke wereldburger?

Hoe bepaal jij met wie jij wel of niet gaat daten?

Komt liefde uit de koker van Cupido en gaat ze gepaard met een hoop vuurwerk? Econometrist Casper Chorus van de TU Delft helpt je uit de romantische droom als hij uitlegt hoe de keuze voor een partner op keiharde economie is gebaseerd. Hij beantwoordt deze week namelijk de vraag: Hoe bepaal je met wie je wel en niet gaat daten?

Hoe vernietig je met je spaargeld je eigen toekomst?

Bij welke bank heb jij je spaargeld eigenlijk staan? En weet je ook wat daarnee gebeurt? Belegt je bank in duurzame initiatieven of stopt ze het als aandelen in fastfoodketens? Econoom Kellie Liket (klemtoon op laatste lettergreep) van Erasmus Universiteit windt er in dit college geen doekjes omheen als ze de vraag beantwoordt: hoe vernietig je met je spaargeld je eigen toekomst?

Waarom voel je je soms slecht als je eigenlijk trots bent?

Je hebt net gehoord dat je een 10 voor een supermoeilijk tentamen hebt gehaald maar tegen je studiegenoten mompel je iets over een ruim voldoende. Waarom is dat?! Psycholoog Yvette van Osch van Tilburg University geeft in deze podcast antwoord op de vraag: Waarom voelen we ons soms slecht terwijl we eigenlijk trots zijn?

Waarom hebben zoveel millennials last van een burn-out?

Bén of kén jij iemand tussen de 20 en 30 jaar die met een burn-out thuis zit? Dan ben je niet de enige. Psycholoog Thijs Launspach van de Universiteit van Amsterdam beantwoordt deze week de vraag: Waarom zijn er zoveel millennials met een burn-out?

Hoe vind je in no-time de beste spermacel?

Een kwakje sperma bevat al snel 150 miljoen zaadcellen. Hoe pik je daar dan de beste zwemmer uit als je via de kunstmatige route een bevruchting wilt doen? Biomedicus Loes Segerink van de Universiteit Twente vertelt je over geavanceerde technieken en beantwoordt in dit college de vraag: hoe vind je binnen no-time de beste spermacel?

Waarom is het zo moeilijk om beslissingen over je toekomst te nemen?

Weet jij nog wat je vroeger wilde worden? Vrij grote kans dat daar weinig van terecht is gekomen. Marinka Kuijpers is loopbaandeskundige aan de Open Universiteit en vertelt je in dit college waarom dat eigenlijk heel logisch is. In deze podcast beantwoordt ze dan ook de vraag: Waarom is het zo moeilijk om beslissingen over je toekomst te nemen?

Welk vergeten zesde zintuig hebben we allemaal?

Heb je je ooit afgevraagd waarom de dokter met een hamertje tegen je knie tikt? Volgens biomechanicus Dave Abbink van de TU Delft heeft dat alles te maken met je zesde zintuig. En nee, dat is niets paranormaals, maar juist essentieel voor het functioneren van je lichaam. In deze podcast hoor dan ook het antwoord op de vraag: Welk vergeten zesde zintuig hebben we allemaal?

Hoe verwerk je seksueel misbruik?

Sinds de MeToo-discussie weten we dat seksuele intimidatie of seksueel misbruik veel vaker voorkomt dan cijfers uitwijzen. Maar als zoiets je overkomt, hoe ga je daarmee om? Klinisch psycholoog Iva Bicanic van Universiteit Utrecht gaat in deze podcast in op de vraag: hoe verwerk je seksueel misbruik?

Waarom kun je de bitcoin geen geld noemen?

Een pizza Margerita, een nieuw paar sneakers of een laptop: met genoeg bitcoins op zak kun je het allemaal kopen. Maar gaan we binnenkort ook belasting betalen met de crypto-munt? Je hoort het van jurist Anna Berlee van Maastricht University als zij de vraag beantwoordt: Waarom mogen we de bitcoin geen geld noemen?

Hoe bepaalt de rechter wat de waarheid is?

Als rechter heb je de zware taak om te oordelen over situaties waar je zelf niet bij bent geweest. Hoe kom je dan tot je oordeel? Lonneke Stevens is hoogleraar Strafrecht aan de Vrije Universiteit en zet je in deze podcast op de stoel van de rechter als ze antwoord geeft op de vraag: Hoe bepaalt de rechter wat de waarheid is?

Waarom heb jij minder medelijden met een vis dan met een varken?

Eerlijk zeggen: zie je liever een afgehakte kop van een vis of van een varken in de supermarkt liggen? Grote kans dat je voor de vis gaat. Dier-ethicus Bernice Bovenkerk van Wageningen Univeristy weet hoe dat komt en geeft in deze podcast antwoord op de vraag: waarom heb jij minder medelijden met een vis dan met een varken?

Waarom gaat de een sneller vreemd dan de ander?

Er schuilt meer wetenschap achter vreemdgaan dan je denkt! Tila Pronk van Tilburg University doet er onderzoek naar en trekt boeiende conclusies. Want we kunnen nog zo heilig zijn, maar de neiging om vreemd te gaan zit in ons allemaal. Hoe dit precies zit, hoor je in deze podcast als ze antwoord geeft op de vraag: Waarom gaat de een sneller vreemd dan de ander?

Waarom is een jongen een player en een meisje een slet?

Een jongen die opschept over het aantal meiden dat hij heeft gescoord kan op meer respect rekenen dan een meisje die hetzelfde doet. Waarom is dat verschil anno nu nog altijd merkbaar? Dát vraagt Marijke Naezer van Radboud Universiteit zich in deze nieuwste podcast ook af wanneer zij de vraag beantwoordt: waarom is een jongen een player en een meisje een slet?

Is het terecht als de politie etnisch profileert?

Mag de politie iemand aanhouden op basis van zijn of haar uiterlijk? Etnisch profileren is officieel verboden maar in zijn onderzoek zag Sinan Cankaya van de Vrije Universiteit dat dit in de praktijk toch gebeurt. In deze podcast gaat hij dan ook in op de vraag: Is het terecht als de politie etnisch profileert?

Waarom is het zo goedkoop om iemand dood te maken?

Laten we even een doemscenerio schetsen: jij wordt morgen aangereden en overleeft dat niet. Hoeveel geld krijgt jouw familie dan? Het verlies van inkomen is een begin, maar hoe druk je andermans leed om jouw dood, uit in geld? Je hoort het van Edgar du Perron van de Universiteit van Amsterdam. Hij beantwoordt in deze podcast de vraag: Waarom is het zo goedkoop om iemand dood te maken?

Waarom hebben optimisten minder pijn?

Noem jij jezelf een optimist? Dan is de kans groot dat je minder pijn ervaart dan iemand die niet zo zonnig in het leven staat! Jantine Boselie van Maastricht University onderzoekt mensen met chronische pijn in combinatie met optimisme. Haar bevindingen deelt ze met je in onze nieuwste podcast als zij antwoord geeft op de vraag: Waarom hebben optimisten minder pijn?

Worden we lui van een basisinkomen?

Stel je voor: iedere maand duizend euro op je bankrekening, ongeacht wat je ervoor doet. Klinkt misschien te goed om waar te zijn maar vanuit de wetenschap is er allerlei onderzoek dat de voordelen van zo'n basisinkomen laat zien. Wat die precies zijn, vertelt Gijs Custers van Erasmus Universiteit als hij de vraag beantwoordt: Worden we lui van een basisinkomen?

Waarom is je pizza duurder als het bewolkt is?

Stel je voor: in je achtertuin staat een windmolen en je dak ligt vol met zonnenpanelen. Da's goed voor het milieu, maar hoe kun je dan warm douchen, eten koken en tv kijken op een windstille en bewolkte dag? Het verlossende antwoord krijg je van Han Slootweg van de TU Eindhoven als hij ingaat op de vraag: Waarom is je pizza duurder als het bewolkt is?

Waarom is seks minder lekker voor vrouwen dan voor mannen?

Wat kan de wetenschap ons leren over seks? Volgens Ellen Laan van de Universiteit van Amsterdam is dat behoorlijk wat. Bijvoorbeeld dat 95 procent van de mannen altijd klaarkomt, tegenover een gemiddelde 40 procent van de vrouwen! Hoe dat komt hoor je deze nieuwste podcast als zij de vraag beantwoordt: Waarom is seks minder lekker voor vrouwen dan voor mannen?

Hoe kunnen we ruiken dat je ziek bent?

Wist je dat ratten kunnen ruiken of iemand tuberculose heeft? Hoe tof zou het dan zijn als wij materialen kunnen ontwikkelen die kunnen ruiken of jij een bepaalde ziekte hebt?! Volgens natuurkundige Dave Blank van Twente University zouden nanodeeltjes ons daarbij kunnen helpen. In deze nieuwste podcast beantwoordt hij dan ook de vraag: Hoe kunnen we ruiken dat je ziek bent?

Waarom zijn populistische politici nu succesvoller dan ooit?

Hoewel geen enkele politicus zich snel 'populistisch' zal noemen, blijkt deze categorie het toch goed te doen in de politiek van de laatste jaren. Hoe komt dat? Koen Vossen van Radboud Universiteit geeft je een crashcourse populisme en geeft antwoord op de vraag: Waarom zijn populistische partijen zo populair?

Waarom is het voor een arts zo moeilijk om te ontdekken waar je last van hebt?

Als je een klacht hebt, ga je naar de dokter. Die stelt vast wat er aan de hand is, schrijft een medicijn voor en klaar is kees. Helaas gaat dit niet altijd even smooth en ziet ook een arts soms dingen over het hoofd. Hoe dit kan weet Marcel Levi van de Universiteit van Amsterdam. In deze podcast beantwoordt hij dan ook de vraag: Waarom is het voor een arts zo moeilijk om te ontdekken waar je last van hebt?

Waarom moet je niet geloven wat in de krant staat?

In oorlogstijd draaien PR-machines overuren en wordt alles op alles gezet om de vijand in kwaad daglicht te zetten. Professor Cees Hameling van de Vrije Universiteit stelt dan ook: in oorlogstijd is de waarheid het eerste dat sneuvelt. In deze podcast beantwoordt hij de vraag: Waarom moet je niet alles geloven wat in de krant staat?

Kunnen we terrorisme uitroeien?

Een terrorismegolf die NU plaatsvindt, werkt volgens onderzoek nog gemiddeld 25 jaar door. Betekent dit dat we in 2025 af zijn van organisaties als Al Qaida? Je hoort er alles over van terreurdeskundige Beatrice de Graaf van Universiteit Utrecht. Zij gaat deze week in op de vraag: Kunnen we terrorisme uitroeien?

Kun je nou beter wel of niet multitasken?

Vrouwen kunnen goed multitasken en mannen moeten zich vooral op één taak tegelijkertijd richten. Professor Paul Kirschner van de Open Universiteit maakt in deze podcast voor eens en voor altijd korte metten met dit cliché en vertelt je bovendien dat multitasken totaal zinloos is.

Hoe kun je op de wc uitgroeien tot groot filosoof?

Ben je toevallig toe aan een nieuwe carrièremove? Misschien is het beroep 'filosoof' wel wat voor je! Hoe je je vrij makkelijk kunt laten omscholen hoor je in deze podcast van Bas Haring als hij antwoord geeft op de vraag: Hoe kun je op de wc uitgroeien tot groot filosoof?

Hoe vertel jij een onvergetelijk verhaal?

Ben jij een natuurlijke verteller of eindigen jouw presentaties nog altijd met "En dit was mijn presentatie, einde" ? Geen nood, want in deze podcast geeft Neerlandicus Martijn Wackers van TU Delft je een spoedcursus verhalen vertellen. Hij neemt zijn eigen college als voorbeeld en geeft antwoord op de vraag: Hoe vertel je een onvergetelijk verhaal?

Waarom worden sommige mensen rustig van een knisperend papiertje?

Het geluid van een borstel die door je haar gaat of een zachte vrouwenstem die uitlegt hoe je de was moet opvouwen. YouTube staat niet alleen vol met kattenfilmpjes maar ook dit soort video's doen het goed! Waarom? Voor een groot aantal mensen werken ze enorm rustgevend. In de wetenschap heet dit ASMR en Anouk Keizer van Universiteit Utrecht weet veel meer van dit fascinerende onderzoeksgebied. Vanaf het Betweter Festival in Tivoli Vredenburg geeft zij dan ook antwoord op de vraag: Waarom worden sommige mensen rustig van een knisperend papiertje? Dit is een samenwerking met NPO Focus.

Hoe maak je de allertofste achtbaan ter wereld?

Zit jij het liefst elke dag gillend in de Python? Dan is dit college iets voor jou! Achtbaan-liefhebber Jurnan Schilder van Universiteit Twente vertelt je precies hoe zo'n achtbaan in elkaar zit. In deze podcast geeft hij namelijk antwoord op de vraag: Hoe maak je de allertofste achtbaan ter wereld?

Hoe kun je met statistiek levens redden?

Met woord 'statistiek' maak je een gemiddelde verjaardag nou niet echt gezelliger. Gehannes met cijfers en medianen; een feestje is het niet. Dat is het WEL voor Daniël Oberski van Universiteit Utrecht. Hij nam zijn grenzeloze enthousiasme voor statistiek mee naar onze podcastbooth op het Betweter Festival en vertelt je in dit college hoe je met statistiek levens kunt redden. Dit is een samenwerking met NPO Focus.

Wat gebeurt er in je hersenen als je muziek luistert?

Komen jouw voeten bij het horen van muziek ook automatisch van de vloer? Of krijg je tranen in je ogen bij het horen van dat ene liedje? Waarom dit soort reacties bijna als vanzelf gaan, heeft alles te maken met je hersenen. Ga er eens goed voor zitten en hoor van professor Erik Scherder wat er in je hersenen gebeurt als je naar muziek luistert.

Waarom zijn doemscenario's over robots die de wereld overnemen eigenlijk onzin?

Het is zo'n beetje HET doemscenario in menig science-fiction film: robots worden slimmer dan mensen en nemen uiteindelijk de wereld over. Maar is dit een realistisch scenario? Chide Groenouwe van Universiteit Utrecht stelt je in deze podcast gerust: zo ver zal het niet komen. Op het Betweter Festival stapte hij in onze podcastbooth om antwoord te geven op de vraag: Waarom zijn doemscenario's over robots die de wereld overnemen, eigenlijk onzin? Dit is een samenwerking met NPO Focus.

Waarom kijken zoveel hoger opgeleiden neer op Frans Bauer?

Ben je hoger opgeleid en luister je stiekem heel erg graag naar Frans Bauer of Frans Duijts? Zou je dat ook toegeven aan je collega's? In deze podcast vertelt socioloog Peter Achterberg (Tilburg University) over zijn onderzoek naar wat we "hoge" en "lage" cultuur noemen en durft daarbij zelf een aantal ontboezemingen te doen!

Blijven we voor eeuwig jong?

Hoe leuk zou het zijn als we met z'n allen in goede gezondheid 120 jaar kunnen worden? Verouderingsbioloog Peter de Keizer van UMC Utrecht houdt zich al jaren met deze vraag bezig en zijn test-muizen zijn inmiddels in staat een stuk langer te leven dan normaal. Die muizen liet hij thuis maar Peter kwam op het Betweter Festival naar onze podcastbooth om antwoord te geven op de vraag: Blijven we voor altijd jong? Dit is een samenwerking met NPO Focus.

Hoe voorkom je als sporter dat je overtraind raakt?

Sportende luisteraars opgelet: dit college is voor jullie. Want als ex-topzwemster weet Rieneke Terink als geen ander dat je op je gezondheid moet passen als je aan topsport doet. Welke risico's eraan kleven én hoe je blessureleed kunt voorkomen, vertelt ze in deze podcast als ze antwoord geeft op de vraag: hoe voorkom je als sporter dat je overtraind raakt?

Hoe kun je met taalgebruik iedereen overtuigen van jouw gelijk?

Mensen met politieke ambities opgelet: taalwetenschapper Christine Liebrecht van Tilburg University was bij ons te gast op het Betweter Festival en heeft in deze podcast 5 taaltips voor je om voortaan al-tijd je gelijk te behalen. Dit is een samenwerking met NPO Focus.

Waarom gedragen verliefde mensen zich zo raar?

Verliefd zijn is heerlijk maar kan ook leiden tot impulsieve acties: een tatoeage van die ene liefde die tóch iets tijdelijker bleek dan gedacht of weken lang niet meer kunnen eten. Peter Bos is psycholoog aan de Universiteit Utrecht en vertelt je in deze podcast hoe onze hormomen ons he-le-maal gek kunnen maken. Hij geeft antwoord op de vraag: Waarom gedragen verliefde mensen zich zo raar?

Wanneer kun je tevreden zijn met je uiterlijk?

Als jij iets aan je uiterlijk zou mogen veranderen, wat zou dat dan zijn? Een kleinere neus? Vollere lippen? Maar wie bepaalt eigenlijk wat mooi en wat lelijk is? Plastisch chirurg Irene Mathijssen van Erasmus MC test in dit college hoe symmetrisch haar eigen gezicht eigenlijk is en geeft antwoord op de vraag: Wanneer kun je tevreden zijn met je uiterlijk?

Kun je peilingen eigenlijk wel serieus nemen?

Als we het over verkiezingen hebben, hebben we het automtisch ook over peilingen. Blijkbaar hét instrument om voorspellingen mee te doen. Maar hoe betrouwbaar is dit precies? Politicoloog Tom Louwerse van Universiteit Leiden is er geen fan van. Hij geeft in deze podcast antwoord op de vraag: Kun je peilingen eigenlijk wel serieus nemen?

Mogelijk dankzij

Met de steun van